پایپینگ

پایپینگ در زمینه‌های مختلف صنعتی کاربرد دارد. از جمله کاربردهای آن می‌توان به صنایع شیمیایی و پتروشیمی، انتقال بخار، هوا، آب و غیره اشاره کرد.

محدوده‌های پایپینگ شامل موارد زیر است:

• طراحی و آنالیز پایپینگ (Piping Design and Analysis)

• انتخاب متریال پایپینگ (Piping Materials)

• اجرای پایپینگ (Piping Construction)

• بازرسی و تست پایپینگ (Piping Inspection and Testing)

• راه‌اندازی پایپینگ (Piping Commissioning)

• تعمیر و نگهداری پایپینگ (Piping Maintenance)

اجزای سیستم پایپینگ:

▪ لوله (Pipe)

لوله، استوانه‌ای توخالی است که برای هدایت یا انتقال سیالات (مایعات و گازها) از مکانی به مکان دیگر به‌کار می‌رود.
تفاوت اصلی بین «لوله» و «تیوب (Tube)» در نحوه اندازه‌گیری آن‌هاست.
برای لوله، قطر داخلی (ID) با اندازه‌ی نامی (NPS) مطابقت دارد، درحالی‌که برای تیوب، قطر خارجی (OD) معیار اندازه‌گیری است.
در استانداردهای روز اروپا، هر دو بر اساس قطر خارجی و ضخامت دیواره مشخص می‌شوند.

در صنعت پایپینگ، سه نوع انتهای استاندارد برای لوله‌ها استفاده می‌شود:

• انتهای تخت (Plain Ends – PE)

• انتهای رزوه‌ای (Threaded Ends – TE)

• انتهای پخ‌خورده (Beveled Ends – BE)

▪ اتصالات لوله (Pipe Fittings)

اتصالات، قطعاتی هستند که در انتهای لوله‌ها قرار می‌گیرند و جهت تغییر مسیر، اتصال، کاهش یا افزایش جریان استفاده می‌شوند.

انواع متداول اتصالات عبارت‌اند از:

• زانویی (Elbow)

• خم (Bend)

• برگشت (Return)

• سه‌راهی (Tee)

• چهارراهی (Cross)

• کاهنده (Reducer)

• درپوش (End Cap)

• پلاگ (Plug)

• یونیون (Union)

• کوپلینگ (Coupling)

• اولت (O’let)

▪ فلنج (Flange)

فلنج قطعه‌ای دیسکی‌شکل است که برای اتصال لوله‌ها به یکدیگر استفاده می‌شود. این اتصال معمولاً به‌صورت پیچ و مهره‌ای همراه با گسکت انجام می‌شود.

انواع رایج فلنج‌ها:

• فلنج لغزشی (Slip-On)

• فلنج کور (Blind)

• فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint)

• فلنج رزوه‌ای (Threaded)

• فلنج ساکت‌جوش (Socket Weld)

• فلنج عینکی (Spectacle Blind)

• فلنج فاصله‌انداز (Spacer Flange)

▪ ولو (Valve)

شیرها ابزارهایی برای کنترل فشار و جریان در سیستم‌های پایپینگ هستند.

انواع شیرها:

• گیت ولو (Gate Valve)

• گلاب ولو (Globe Valve)

• پلاگ ولو (Plug Valve)

• بال ولو (Ball Valve)

• باترفلای ولو (Butterfly Valve)

• چک ولو (Check Valve)

• دیافراگم ولو (Diaphragm Valve)

• پینچ ولو (Pinch Valve)

• شیر اطمینان (Pressure Relief Valve)

• شیر کنترلی (Control Valve)

▪ پیچ‌ها (Bolts)

برای اتصال فلنج‌ها، از استاد بولت (Stud Bolt) یا ماشین بولت (Machine Bolt) استفاده می‌شود. انتخاب نوع پیچ به جنس فلنج، دما، فشار و خواص مکانیکی بستگی دارد.

▪ ساپورت لوله (Pipe Support)

ساپورت‌ها قطعاتی برای نگهداری و مهار لوله‌ها هستند و شامل انواع زیر می‌باشند:

• گاید لوله (Pipe Guide)

• اسلاید لوله (Pipe Slide)

• ساپورت کفشکی (Shoe Support)

• کلمپ U

• ترمز محوری (Axial Stop)

• ساپورت فنری (Spring Support)

▪ قطعات ویژه

قطعاتی هستند که عملکردی خاص دارند:

• استرینر (Strainer)

• تله بخار (Steam Trap)

• اتصال انبساطی (Expansion Joint)

• اوریفیس پلیت (Orifice Plate)

• اوریفیس محدودکننده (Restriction Orifice)

▪ نوع اتصال پایپینگ

نوع اتصال بسته به شرایط پروژه انتخاب می‌شود:

• رزوه‌ای (Threaded)

• لب‌به‌لب (Butt Weld)

• سوکتی (Socket Weld)

• فلنجی (Flanged)

• شیاری (Grooved)

• چسبی (Bonded)

• ویژه (Special)

▪ متریال پایپینگ

متریال پایپینگ بسته به نوع سیال، فشار، دما و دبی انتخاب می‌شود. معمولاً جنس شیرآلات، اتصالات و لوله‌ها مشابه است. انواع فلزی و غیر فلزی متعددی در صنعت پایپینگ مورد استفاده قرار می‌گیرند.